(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
12.75. అధ్యాయః 075
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Topics
రాజ్యస్వీకారే అధర్మాశంకినం యుధిష్ఠిరం ప్రతి భీష్మేణ తస్య ధార్మికత్వసమర్థనేన తద్విధానం॥ 1॥
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Text

యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 12-75-0x(5528)(67770)
యయా వృత్త్యా మహీపాలో వివర్ధయతి మానవాన్।
పుణ్యాంశ్చ లోకాంజయతి తన్మే బ్రూహి పితామహ॥ 12-75-1(67771)
భీష్మ ఉవాచ। 12-75-2x(5529)
దానశీలో భవేద్రాజా యజ్ఞశీలశ్చ భారత।
ఉపవాసతపః శీలః ప్రజానాం పాలనే రతః॥ 12-75-2(67772)
సర్వాశ్చైవ ప్రజా నిత్యం రాజా ధర్మేణ పాలయన్।
ఉత్థానేన ప్రదానేన పూజయేచ్చాపి ధార్మికాన్॥ 12-75-3(67773)
రాజ్ఞా హి పూజితో ధర్మస్తతః సర్వత్ర పూజ్యతే।
యద్యదాచరతే రాజా తత్ప్రజానాం స్మ రోచతే॥ 12-75-4(67774)
నిత్యముద్యతదండశ్చ భవేన్మృత్యురివారిషు।
నిహన్యాత్సర్వతో దస్యూన్న రాజ్ఞో దస్యుషు క్షమా॥ 12-75-5(67775)
యం హి ధర్మం చరంతీహ ప్రజా రాజ్ఞా సురక్షితాః।
చతుర్థం తస్య ధర్మస్య రాజా భాగం చ విందతి॥ 12-75-6(67776)
యదధీతే యద్దదాతి యంజుహోతి యదర్చతి।
రాజా చతుర్థభాక్తస్య ప్రజా ధర్మేణ పాలయన్॥ 12-75-7(67777)
యద్రాష్ట్రోఽకుశలం కించిద్రాజ్ఞో రక్షయతః ప్రజాః।
చతుర్థం తస్య పాపస్య రాజా భారత విందతి॥ 12-75-8(67778)
అప్యాహుః సర్వమేవేతి భూయోఽర్ధమితి నిశ్చయః।
కర్మణా పృథివీపాల నృశంసోఽనృతవాగపి॥ 12-75-9(67779)
తాదృశాత్కిల్బిపాద్రాజా శృణు యేన ప్రముచ్యతే।
ప్రత్యాహర్తుమశక్యం స్యాద్ధనం చోరైర్హృతం యది।
తత్స్వకోశాత్ప్రదేయం స్యాదశక్తేనోపజీవతః॥ 12-75-10(67780)
సర్వవర్ణైః సదా రక్ష్యం బ్రహ్మస్వం బ్రాహ్మణా యథా।
న స్థేయం విషయే తేన యోఽపకుర్యాద్ద్విజాతిషు॥ 12-75-11(67781)
బ్రహ్మస్వే రక్ష్యమాణే తు సర్వం భవతి రక్షితం।
తేషాం ప్రసాదే నిర్వృత్తే కృతకృత్యో భవేన్నృపః॥ 12-75-12(67782)
పర్జన్యమివ భూతాని మహాద్రుమమివ ద్విజాః।
నరాస్తముపజీవంతి నృపం సర్వార్థసాధకం॥ 12-75-13(67783)
న హి కామాత్మనా రాజ్ఞా సతతం శఠబుద్ధినా।
నృశంనేనాతిలుబ్ధేన శక్యం పాలయితుం ప్రజాః॥ 12-75-14(67784)
యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 12-75-15x(5530)
నాహం రాజ్యసుఖాన్వేషీ రాజ్యమిచ్ఛాంయపి క్షణం।
ధర్మార్థం రోచయే రాజ్యం ధర్మశ్చాత్ర న విద్యతే॥ 12-75-15(67785)
తదల మమ రాజ్యేన యత్ర ధర్మో న విద్యతే।
వనమేవ గమిష్యామి తస్మాద్ధర్మచికీర్షయా॥ 12-75-16(67786)
తత్ర మేధ్యేష్వరణ్యేషు న్యస్తదండో జితేంద్రియః।
ధర్మమారాధయిష్యామి మునిర్మూలఫలాశనః॥ 12-75-17(67787)
భీష్మ ఉవాచ। 12-75-18x(5531)
వేదాహం తవ యా బుద్ధిరానృశంస్యేఽగుణైవ సా।
న చ నిత్యానృశంసేన శక్యం రాజ్యముపాసితుం॥ 12-75-18(67788)
సదైవ త్వాం మృదుప్రజ్ఞమత్యార్యమతిధార్మికం।
క్లీబం ధర్మఘృణాయుక్తం న లోకో బహుమన్యతే॥ 12-75-19(67789)
రాజధర్మమవేక్షస్వ పితృపైతామహోచితం।
నైతద్రాజ్ఞామథో వృత్తం యథా త్వం స్థాతుమిచ్ఛసి॥ 12-75-20(67790)
న హి వైక్లవ్యసంసృష్టమానృశంస్యమిహాస్థితః।
ప్రజాపాలనసంభూతం ప్రాప్తో ధర్మఫలం హ్యసి॥ 12-75-21(67791)
న హ్యేతామాశిషం పాండుర్న చ కుంత్యభ్యభాషత।
`విచిత్రవీర్యో ధర్మాత్మా చిత్రవీర్యో నరాధిపః॥ 12-75-22(67792)
శంతనుశ్చ మహీపాలః సర్వక్షత్రస్య పూజితః।'
తవైతాం ప్రాజ్ఞతాం తాత యథా చరసి మేధయా॥ 12-75-23(67793)
శౌర్యం బలం చ సత్యం చ పితా తవ సదాఽబ్రవీత్।
మహత్త్వం బలమౌదార్యం భవతః కుంత్యయాచత॥ 12-75-24(67794)
నిత్యం స్వాహా స్వధా నిత్యం చోభే మానుషదైవతే।
పుత్రేష్వాశాసతే నిత్యం పితరో దైవతాని చ॥ 12-75-25(67795)
దానమధ్యయనం యజ్ఞం ప్రజానాం పరిపాలనం।
ధర్ంయమేతదధర్ంయం వా జన్మనైవాభ్యజాయథాః॥ 12-75-26(67796)
కులే ధురి చ యుక్తానాం వహతాం భారమీదృశం।
సీదతామపి కౌంతేయ కీర్తిర్న పరిహీయతే॥ 12-75-27(67797)
సమంతతో వినీతో యో వహత్యస్ఖలితో హి సః।
నిర్దోషకర్మవచనాత్సిద్ధిః కర్మణ ఏవ సా॥ 12-75-28(67798)
నైకాంతే వినిపాతేఽపి విహరేదిహ కశ్చన।
ధర్మీ గృహీ వా రాజా వా బ్రహ్మచార్యథవా ద్విజః॥ 12-75-29(67799)
అల్పం హి సారభూయిష్ఠం యత్కర్మోదారమేవ తత్।
కృతమేవాకృతాచ్ఛ్రేయో న పాపీయోఽస్య కర్మణః॥ 12-75-30(67800)
యదా కులీనో ధర్మజ్ఞః ప్రాప్నోత్యైశ్వర్యముత్తమం।
యోగక్షేమస్తదా రాజ్ఞః కుశలాయైవ కల్పతే॥ 12-75-31(67801)
దానేనాన్యం బలేనాన్యమన్యం సూనృతయా గిరా।
సర్వతః ప్రతిగృహ్ణీయాద్రాజ్యం ప్రాప్యేహ ధార్మికః॥ 12-75-32(67802)
యం హి వైద్యాః కులే జాతా హ్యవృత్తిభయపీడితాః।
ప్రాప్య తృప్తాః ప్రతిష్ఠంతి ధర్మః కోఽభ్యధికస్తతః॥ 12-75-33(67803)
యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 12-75-34x(5532)
కిం న్వతః పరమం స్వర్గ్యం కా తతః ప్రీతిరుత్తమా।
కిం తతః పరమైశ్వర్యం బ్రూహి మే యది పశ్యసి॥ 12-75-34(67804)
భీష్మ ఉవాచ। 12-75-35x(5533)
యస్మిన్భయార్దితాః సంతః క్షేమం విందంత్యపి క్షణం।
స స్వర్గజిత్తమోఽస్మాకం సత్యమేతద్బ్రవీమి తే॥ 12-75-35(67805)
త్వమేవ ప్రీతిమాంస్తస్మాత్కురూణాం కురుసత్తమ।
భవ రాజా జయ స్వర్గం సతో రక్షాఽసతో జహి॥ 12-75-36(67806)
అను త్వాం తాత జీవంతు సుహృదః సాధుభిః సహ।
పర్జన్యమివ భూతాని స్వాదుద్రుమమివ ద్విజాః॥ 12-75-37(67807)
ధృష్టం శూరం ప్రహర్తారమనృశంసం జితేంద్రియం।
వత్సలం సంవిభక్తారముపజీవంతు బాంధవాః॥ ॥ 12-75-38(67808)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే శాంతిపర్వణి రాజధర్మపర్వణి పంచసప్తతితమోఽధ్యాయః॥ 75॥

Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Footnotes

12-75-5 న కామాత్కస్యచిత్క్షమేదితి ఝ.పాఠః॥
12-75-7 యదధీతే బ్రాహ్మణాదిః॥
12-75-10 అశక్తేన రాజ్ఞా ఉపజీవతః ధనోపజీవినో వణిజాదేః॥
12-75-32 ప్రతిగృహ్ణీయాద్వశీకుర్యాత్॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.